Notacja BPMN - wstęp do modelowania procesów - Avendi
Szybki kontakt




Cel notacji BPMN

Notacja BPMN (Business Process Model and Notation) jest rozwijana przez organizację OMG (Object Management Group). Aktualna wersja notacji to BPMN 2.0.

Kompletny opis notacji w wersji angielskiej znajdziesz pod następującym linkiem Specyfikacja notacji BPMN w języku angielskim

Ten artykuł oraz kolejne wpisy dotyczące BPMN opracowane zostaną na podstawie informacji, które znajdziesz w wymienionej powyżej specyfikacji.

Jednym z celów notacji BPMN jest dostarczenie elementów graficznych (kształtów i ikon), za pomocą których można przedstawić procesy biznesowe w organizacji w taki sposób, aby były one zrozumiałe dla różnych użytkowników np. analityków biznesowych, programistów, menadżerów.

Dostępne w notacji BPMN elementy możemy rozszerzać dodając np. znaczniki do kształtów. Jednak wprowadzane zmiany nie mogą powodować konfliktu z istniejącymi w notacji kształtami i znacznikami.

Naszym zdaniem warto być ostrożnym we wprowadzaniu rozszerzeń. Jeśli używamy standardowych kształtów i znaczników dostarczanych przez notację, osoba znająca BPMN powinna zrozumieć nasz diagram. Jeśli uzupełnimy diagram o własne kształty, inne osoby, które nie znają naszych kształtów, mogą mieć kłopot z ich właściwą interpretacją.

Na ten moment przyda nam się informacja, że BPMN udostępnia baseny (ang. Pool) i tory (ang. Swimlane). Basen reprezentuje organizację, a tor poszczególne funkcje w ramach organizacji.

Przykład:
Basen: firma ubezpieczeniowa ABC.
Tory pływacie w firmie ABC: Sekretariat, Dział Ryzyka, Dział Prawny itp.

My do rysowania procesów używamy programu MS Visio 2016. Można jednak używać innych narzędzi.

Procesy w notacji BPMN

W uproszczeniu proces można traktować jako szereg czynności i decyzji niezbędnych do realizacji danego zadania. Przykładowo w skład procesu mogą wchodzić następujące zadania, które należy wykonać, aby zrobić skan pisma:

  1. włączenie skanera
  2. włożenie pisma do skanera
  3. zrobienie skanu
  4. wyjęcie pisma ze skanera
  5. wyłącznie skanera

Notacja BPMN opisuje kilka rodzajów procesów:

Procesy prywatne – wewnętrzne procesy specyficzne dla danej organizacji. Są one określane też za pomocą terminu „workflow”.

Proces prywatny powinien być prezentowany w ramach jednego basenu. Zawarte w nim elementy nie powinny przekraczać granic basenu. Granice mogą przekraczać jedynie komunikaty (przepływ wiadomości), które służą do reprezentacji interakcji zachodzących pomiędzy oddzielnymi prywatnymi procesami biznesowymi.

Przykład prostego procesu prywatnego:

Notacja BPMN - proces prywatny

W przykładzie jest zaprezentowany jeden basen, który reprezentuje firmę ABC.

Procesy prywatne dzielą się na dwa rodzaje:

  • wykonywalne – modelowane są w celu prezentacji sposobu ich wykonania
  • niewykonywalne – modelowane są dla celów dokumentacji. Nie są w nich zawarte np. informacje potrzebne do wykonania procesu.

Procesy publiczne – reprezentują interakcje pomiędzy procesem prywatnym a innym procesem. Uwzględnione są w nim jedynie te zadania, które są wykorzystywane do komunikowania się z innym procesem lub uczestnikiem procesu.

Celem modelu publicznego procesu biznesowego jest udostępnienie ograniczonych informacji dla danego procesu tzn. prezentacja jedynie punktów stycznych procesu z podmiotami zewnętrznymi.

Przykład prostego procesu publicznego:

Notacja BPMN - proces publiczny

W procesie przedstawione są:

  • dwa baseny: Dział Obsługi Klienta firmy ABC i Klient
  • proces prywatny: zadania w Dziale Obsługi Klienta. Prezentowane są tylko te zadania, które służą do wymiany komunikatów. Pozostałe zadania są pominięte.
  • przepływ komunikatów pomiędzy Klientem a Działem Obsługi Klienta

Model publicznego procesu reprezentuje interakcje między wewnętrznym procesem biznesowym a uczestnikami spoza tego procesu wewnętrznego.

Współpraca (kolaboracja, ang. collaboration) – na modelu współpracy przedstawiamy dwa lub więcej basenów zawierających procesy oraz interakcje zachodzące pomiędzy tymi procesami.

Przykład procesu współpracy:

BPMN kolaboracja

Czynności w ramach poszczególnych basenów mogą zostać ukryte tj. możemy zaprezentować puste baseny.

Notacja BPMN - kolaboracja - ukryte są czynności wykonywane w ramach basenów

Choreografia – choreografia opisuje interakcje zachodzące między uczestnikami procesu. Nie opisuje ona czynności wykonywanych przez poszczególnych uczestników procesu. W choreografii musimy zaprezentować co najmniej dwóch uczestników procesu.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.