notacja BPMN informacje podstawowe
Procesy biznesowe

BPMN podstawowe informacje

Cel notacji BPMN

Notacja BPMN (Business Process Model and Notation) jest rozwijana przez organizację OMG (Object Management Group). Aktualna wersja notacji to BPMN 2.0.

Kompletny opis notacji w wersji angielskiej znajdziesz pod następującym linkiem Specyfikacja notacji BPMN w języku angielskim

Jednym z celów notacji BPMN jest dostarczenie elementów graficznych (kształtów i ikon), za pomocą których można przedstawić procesy biznesowe w organizacji w taki sposób, aby były one zrozumiałe dla różnych użytkowników np. analityków biznesowych, programistów, menadżerów.

Dostępne w notacji BPMN elementy możemy rozszerzać dodając np. znaczniki do kształtów. Jednak wprowadzane zmiany nie mogą powodować konfliktu z istniejącymi w notacji kształtami i znacznikami.

Naszym zdaniem warto być ostrożnym we wprowadzaniu rozszerzeń. Jeśli używamy standardowych kształtów i znaczników dostarczanych przez notację, osoba znająca BPMN powinna zrozumieć nasz diagram. Jeśli uzupełnimy diagram o własne kształty, inne osoby, które nie znają naszych kształtów, mogą mieć kłopot z ich właściwą interpretacją.

Na ten moment przyda nam się informacja, że BPMN udostępnia baseny (ang. Pool) i tory (ang. Swimlane). Basen reprezentuje organizację, a tor poszczególne funkcje w ramach organizacji.

Przykład: Basen: firma ubezpieczeniowa ABC. Tory pływacie w firmie ABC: Sekretariat, Dział Ryzyka, Dział Prawny itp.

My do rysowania procesów używamy programu MS Visio. Można jednak używać innych narzędzi.

Procesy w notacji BPMN

W uproszczeniu proces można traktować jako szereg czynności i decyzji niezbędnych do realizacji danego zadania. Przykładowo w skład procesu mogą wchodzić następujące zadania, które należy wykonać, aby zrobić skan pisma:

  1. włączenie skanera
  2. włożenie pisma do skanera
  3. zrobienie skanu
  4. wyjęcie pisma ze skanera
  5. wyłącznie skanera

Notacja BPMN opisuje kilka rodzajów procesów:

Procesy prywatne – wewnętrzne procesy specyficzne dla danej organizacji. Są one określane też za pomocą terminu „workflow”.

Proces prywatny powinien być prezentowany w ramach jednego basenu. Zawarte w nim elementy nie powinny przekraczać granic basenu. Granice mogą przekraczać jedynie komunikaty (przepływ wiadomości), które służą do reprezentacji interakcji zachodzących pomiędzy oddzielnymi prywatnymi procesami biznesowymi.

Przykład prostego procesu prywatnego: Notacja BPMN - proces prywatny

W przykładzie jest zaprezentowany jeden basen, który reprezentuje firmę ABC.

Procesy prywatne dzielą się na dwa rodzaje:

  • wykonywalne – modelowane są w celu prezentacji sposobu ich wykonania
  • niewykonywalne – modelowane są dla celów dokumentacji. Nie są w nich zawarte np. informacje potrzebne do wykonania procesu.

Procesy publiczne – reprezentują interakcje pomiędzy procesem prywatnym a innym procesem. Uwzględnione są w nim jedynie te zadania, które są wykorzystywane do komunikowania się z innym procesem lub uczestnikiem procesu.

Celem modelu publicznego procesu biznesowego jest udostępnienie ograniczonych informacji dla danego procesu tzn. prezentacja jedynie punktów stycznych procesu z podmiotami zewnętrznymi.

Przykład prostego procesu publicznego: Notacja BPMN - proces publiczny

W procesie przedstawione są:

  • dwa baseny: Dział Obsługi Klienta firmy ABC i Klient
  • proces prywatny: zadania w Dziale Obsługi Klienta. Prezentowane są tylko te zadania, które służą do wymiany komunikatów. Pozostałe zadania są pominięte.
  • przepływ komunikatów pomiędzy Klientem a Działem Obsługi Klienta

Model publicznego procesu reprezentuje interakcje między wewnętrznym procesem biznesowym a uczestnikami spoza tego procesu wewnętrznego.

Współpraca (kolaboracja, ang. collaboration) – na modelu współpracy przedstawiamy dwa lub więcej basenów zawierających procesy oraz interakcje zachodzące pomiędzy tymi procesami.

Przykład procesu współpracy: BPMN kolaboracja

Czynności w ramach poszczególnych basenów mogą zostać ukryte tj. możemy zaprezentować puste baseny. Notacja BPMN - kolaboracja - ukryte są czynności wykonywane w ramach basenów

Choreografia – choreografia opisuje interakcje zachodzące między uczestnikami procesu. Nie opisuje ona czynności wykonywanych przez poszczególnych uczestników procesu. W choreografii musimy zaprezentować co najmniej dwóch uczestników procesu.

Łukasz Adydan

Programista VBA
Udostępnij wpis: udostępnij Facebook udostępnij Linkedin udostępnij e-mail

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

    Podobne artykuły z kategorii: Procesy biznesowe

    Może Cię zainteresować